Odstąpienie od umowy między przedsiębiorcami

Kontrahent odstąpił od umowy albo Państwo rozważają odstąpienie? Najpierw warto sprawdzić, czy są do tego podstawy i jakie będą skutki finansowe.

W trakcie rozmowy ustalamy, co wynika z umowy, jakie są dokumenty i czy warto prowadzić spór. Radca prawny od 1998 roku, wpis na listę OIRP w Gdańsku nr GD/GD/3096.

Jacek Domański, radca prawny

Odstąpienie w relacji B2B

W typowej relacji między przedsiębiorcami nie ma ogólnego prawa do rezygnacji z umowy w ciągu 14 dni.

Wyjątek może dotyczyć osoby fizycznej prowadzącej działalność gospodarczą, gdy zawarta umowa nie ma dla niej charakteru zawodowego. W określonych przypadkach może wtedy korzystać z praw podobnych do praw konsumenta.

W sporach między firmami najważniejsze jest jednak zwykle to, co zapisano w umowie i czy zostały spełnione ustawowe warunki odstąpienia.

Kiedy przedsiębiorca może odstąpić od umowy

Samo niezadowolenie z kontraktu zwykle nie wystarcza. Prawo do odstąpienia może wynikać:

  • Podstawa umowna

    Jeżeli strony przewidziały taką możliwość w umowie.

  • Podstawa ustawowa

    Na przykład gdy druga strona nie wykonuje swoich obowiązków i spełnione są ustawowe warunki odstąpienia.

Czasem przed odstąpieniem trzeba wyznaczyć kontrahentowi dodatkowy termin na wykonanie umowy. W innych sytuacjach nie jest to konieczne. Dlatego najpierw sprawdzam umowę, podstawę odstąpienia i sposób, w jaki zostało ono dokonane.

Odstąpienie, rozwiązanie za porozumieniem stron i wypowiedzenie umowy – czym się różnią

To trzy różne sposoby zakończenia umowy.

KryteriumOdstąpieniePorozumienieWypowiedzenie
Kiedy stosowanegdy daje je umowa albo przepisza zgodą obu stronprzy umowach ciągłych
Skutek w czasieCo do zasady wstecz – tak, jakby umowy nie było, lecz może być na przyszłość, często to rozwiązanie stosuje się w umowach o dzieło, czy umowach o roboty budowlaneod chwili uzgodnionej przez stronyna przyszłość
Co ze świadczeniamistrony zwracają sobie to, co świadczyływg porozumieniazachowane do końca okresu
Wymaga zgody drugiej stronynietaknie

Co dzieje się z pieniędzmi po odstąpieniu

To często najważniejsza część sporu. Po skutecznym odstąpieniu trzeba ustalić:

  1. Co zostało już wykonane.

  2. Jakie kwoty zostały zapłacone.

  3. Co można zwrócić.

  4. Jak rozliczyć wykonane prace lub dostarczone materiały.

  5. Czy można żądać odszkodowania albo kary umownej.

Po odstąpieniu od umowy strony muszą ustalić, jak rozliczyć wykonane prace i dokonane płatności. W praktyce w umowach o dzieło i roboty budowlane często stosuje się zapisy, zgodnie z którymi odstąpienie działa na przyszłość – od chwili doręczenia oświadczenia. W takim przypadku wcześniej wykonane i rozliczone prace pozostają rozliczone, a odstąpienie dotyczy niewykonanej części umowy.

Kiedy odstąpienie może być nieskuteczne

Odstąpienie może nie wywołać zamierzonego skutku, jeżeli na przykład:

  1. Umowa ani przepisy nie dawały prawa do odstąpienia.

  2. Nie zostały spełnione warunki przewidziane w umowie.

  3. Nie wyznaczono dodatkowego terminu, mimo że był wymagany.

  4. Oświadczenie złożono zbyt późno albo w niewłaściwym zakresie.

Jeżeli odstąpienie jest nieskuteczne, umowa nadal wiąże strony. To ważne, ponieważ strona, która uzna umowę za zakończoną i przestanie ją wykonywać, może sama narazić się na roszczenia kontrahenta.

Najczęstsze pytania

Czy firma może odstąpić od umowy?

Tak, ale musi mieć do tego podstawę w umowie albo w przepisach. Sam fakt, że współpraca źle się układa, nie zawsze wystarcza.

Czy zawsze trzeba wcześniej wyznaczyć dodatkowy termin?

Nie. W wielu przypadkach jest to konieczne, ale przepisy przewidują również sytuacje, w których można odstąpić bez dodatkowego terminu.

Co trzeba rozliczyć po odstąpieniu?

Przede wszystkim to, co strony już sobie świadczyły. Przy częściowo wykonanym kontrakcie trzeba też ustalić wartość wykonanych prac, dostarczonych materiałów, zaliczek i innych rozliczeń.

Co zrobić, gdy kontrahent nie wykonuje umowy?

Najpierw sprawdzić, jakie możliwości daje umowa i przepisy. Czasem właściwe będzie wezwanie do wykonania umowy, czasem odstąpienie, a czasem dochodzenie odszkodowania lub kary umownej. Nie warto składać oświadczenia o odstąpieniu bez wcześniejszego sprawdzenia jego podstaw.

Kontrahent odstąpił od umowy?

Prześlij umowę i oświadczenie o odstąpieniu. Pierwszym krokiem jest sprawdzenie, czy odstąpienie było skuteczne i co oznacza dla rozliczeń. Jeżeli to Państwo rozważają odstąpienie, warto sprawdzić podstawę przed wysłaniem oświadczenia.

Zadzwoń: 501 012 956

W trakcie rozmowy wspólnie ustalamy, czy warto prowadzić tę sprawę. Radca prawny od 1998 roku, wpis na liście OIRP w Gdańsku nr GD/GD/3096.

Wystarczy krótki opis sytuacji. Szczegóły ustalimy w rozmowie.

Odpowiadam osobiście. Jeśli sprawa jest pilna, proszę dzwonić.

Jacek Domański, radca prawny