Spory przy realizacji zamówień publicznych
Umowa została podpisana, prace są w toku albo już się zakończyły, ale pozostał spór z zamawiającym? Prowadzę sprawy dotyczące realizacji i rozliczenia umów o zamówienie publiczne.
W trakcie rozmowy wspólnie ustalamy, czego dotyczy spór i czy warto prowadzić sprawę. Radca prawny od 1998 roku, wpis na listę OIRP w Gdańsku nr GD/GD/3096.
Spór z zamawiającym publicznym – co ma znaczenie
Spór przy realizacji zamówienia publicznego różni się od zwykłego sporu między firmami.
Po zawarciu umowy strony nie mają pełnej swobody jej zmiany. Aneks dotyczący terminu, zakresu prac czy wynagrodzenia musi mieścić się w zasadach określonych w Prawie zamówień publicznych. Sama zgoda zamawiającego i wykonawcy nie zawsze wystarczy.
Dlatego w takich sprawach ważne są nie tylko zapisy umowy, ale również podstawa prawna zmiany i dokumenty pokazujące, dlaczego stała się ona potrzebna.
Zajmuję się realizacją umowy
Zakres praktyki
Prowadzę sprawy powstałe po zawarciu umowy o zamówienie publiczne, w szczególności dotyczące:
- zapłaty wynagrodzenia,
- zmiany terminu,
- zmiany zakresu prac,
- robót dodatkowych i zamiennych,
- zmiany wynagrodzenia,
- kar umownych,
- potrąceń,
- odbioru prac,
- rozliczenia końcowego,
- odstąpienia od umowy.
To inny etap niż samo postępowanie o udzielenie zamówienia, w którym wykonawcy ubiegają się o zawarcie umowy.
Zmiana terminu, zakresu lub wynagrodzenia
Umowę o zamówienie publiczne można zmienić, ale trzeba sprawdzić, czy konkretna zmiana jest dopuszczalna na podstawie umowy i przepisów PZP.
Znaczenie może mieć między innymi to:
- co przewidziano w samej umowie,
- dlaczego pojawiła się potrzeba zmiany,
- czy wystąpiły okoliczności, których wcześniej nie można było przewidzieć,
- czy potrzebne były dodatkowe roboty, dostawy lub usługi,
- jaka jest wartość i zakres planowanej zmiany.
W praktyce ważne jest dokumentowanie takich okoliczności na bieżąco. Po zakończeniu kontraktu znacznie trudniej odtworzyć, kiedy pojawiła się przeszkoda i jaki miała wpływ na termin lub koszt realizacji.
Kary umowne naliczone przez zamawiającego
Samo naliczenie kary nie oznacza jeszcze, że została ona naliczona prawidłowo.
Trzeba sprawdzić przede wszystkim:
- za jakie zdarzenie przewidziano karę,
- czy zdarzenie rzeczywiście wystąpiło,
- kto odpowiada za opóźnienie,
- czy kara została prawidłowo obliczona,
- czy nie przekracza limitów wynikających z umowy,
- czy istnieją podstawy do jej obniżenia.
W umowach objętych PZP trzeba też zwrócić uwagę na szczególne zasady dotyczące kar. Umowa powinna określać łączną maksymalną wysokość kar umownych.
Prawo zamówień publicznych ogranicza również możliwość obciążania wykonawcy odpowiedzialnością za każde opóźnienie bez względu na jego przyczynę.
Dlatego przy sporze o termin ważne jest ustalenie, czy wykonawca rzeczywiście odpowiada za powstałe opóźnienie.
Sama obrona przed karą przebiega według zasad opisanych na stronie o karze umownej.
obrona przed karą umownąUgoda z zamawiającym publicznym
Ugoda
Spór z podmiotem publicznym nie zawsze musi zakończyć się wyrokiem sądu. Możliwe są negocjacje, mediacja i ugoda. Jeżeli zamawiający jest jednostką sektora finansów publicznych, przepisy pozwalają na zawarcie ugody dotyczącej spornej należności cywilnoprawnej. Wymaga to jednak oceny, czy ugoda jest korzystniejsza niż prawdopodobny wynik postępowania sądowego lub arbitrażowego.
Przy takiej ocenie bierze się pod uwagę między innymi:
- argumenty obu stron,
- możliwość uzyskania zapłaty,
- przewidywany czas sporu,
- koszty dalszego postępowania.
Dlatego propozycja ugody powinna pokazywać nie tylko, czego wykonawca oczekuje, ale również dlaczego takie rozwiązanie jest uzasadnione dla zamawiającego.
Rozliczenie końcowe kontraktu
Przy końcu realizacji często pojawia się kilka problemów jednocześnie:
- nierozliczone roboty,
- roboty dodatkowe lub zamienne,
- kary umowne,
- potrącenia,
- zatrzymane wynagrodzenie,
- zabezpieczenie należytego wykonania umowy.
Warto wtedy spojrzeć na kontrakt jako całość, zamiast prowadzić kilka oderwanych od siebie sporów.
Pierwszym krokiem jest ustalenie, ile rzeczywiście pozostało do rozliczenia i z czego wynikają różnice między stanowiskiem wykonawcy i zamawiającego.
Najczęstsze pytania
Czy umowę o zamówienie publiczne można zmienić?
Tak. Zmiana musi jednak spełniać warunki wynikające z Prawa zamówień publicznych. Dlatego przed podpisaniem aneksu trzeba sprawdzić jego podstawę, zakres i wpływ na całą umowę.
Czy można przedłużyć termin wykonania zamówienia?
W określonych sytuacjach tak. Trzeba jednak ustalić, czy istnieje podstawa do zmiany umowy i udokumentować przyczynę, która wpłynęła na termin wykonania.
Czy zamawiający może naliczyć karę za każde opóźnienie?
Nie zawsze. Prawo zamówień publicznych co do zasady ogranicza możliwość przerzucenia na wykonawcę odpowiedzialności za samo opóźnienie niezależne od jego przyczyn. Wyjątki są możliwe, jeżeli uzasadnia je charakter lub zakres zamówienia. Dlatego przy karze za nieterminowe wykonanie trzeba sprawdzić nie tylko liczbę dni opóźnienia, ale również jego przyczynę i treść umowy.
Czy naliczoną karę umowną można zakwestionować?
Tak. Można badać zarówno podstawę naliczenia kary, jak i jej wysokość. Znaczenie ma treść umowy, przyczyna naruszenia, sposób obliczenia kary oraz przebieg realizacji kontraktu.
Czy z zamawiającym publicznym można zawrzeć ugodę?
Tak. Jeżeli zamawiający jest jednostką sektora finansów publicznych, zawarcie ugody dotyczącej spornej należności wymaga pisemnej oceny, że jej skutki są korzystniejsze niż prawdopodobny wynik procesu lub arbitrażu. Dlatego ugoda z podmiotem publicznym wymaga dobrego uzasadnienia prawnego i ekonomicznego.
Czym różni się taki spór od sporu z prywatnym kontrahentem?
Przede wszystkim większym znaczeniem przepisów regulujących treść i zmianę umowy. Prywatni przedsiębiorcy mają większą swobodę w zmianie kontraktu. Przy zamówieniu publicznym trzeba dodatkowo sprawdzić, czy proponowane rozwiązanie jest zgodne z PZP.
Co przygotować do pierwszej rozmowy
Warto przygotować przede wszystkim
umowę i aneksy
korespondencję z zamawiającym
protokoły i notatki z realizacji
wezwania do zapłaty
noty dotyczące kar umownych
dokumenty dotyczące odbioru i rozliczenia prac
Na tej podstawie można ustalić, czego dotyczy spór, jakie są możliwe rozwiązania i czy warto prowadzić sprawę.
Masz spór przy realizacji zamówienia publicznego?
Do pierwszej rozmowy wystarczy krótki opis sytuacji.
Zadzwoń: 501 012 956W trakcie rozmowy wspólnie ustalamy, czy warto prowadzić tę sprawę. Radca prawny od 1998 roku, wpis na liście OIRP w Gdańsku nr GD/GD/3096.
Wystarczy krótki opis sytuacji. Szczegóły ustalimy w rozmowie.
